Neidio i'r prif gynnwy

Datganiad i'r Wasg

Corff gwarchod iechyd yn rhybuddio y gallai methu â gwrando ar gleifion mewn byd cynyddol ddigidol arwain at rwystrau at ofal

Yn dilyn canfyddiadau arolwg cenedlaethol o gleifion, mae Bwrdd Cynghorau Iechyd Cymuned (CIC) Cymru yn annog gwasanaethau iechyd a gofal i fod yn wyliadwrus er mwyn osgoi creu rhwystrau at ofal wrth weithredu technoleg ac arferion digidol newydd. 

Mae'r pandemig wedi cael cryn effaith ar sut rydyn ni i gyd yn cael mynediad at ofal iechyd. Dros y flwyddyn ddiwethaf, mae llawer o bobl wedi dod yn gyfarwydd â galwadau ffôn ac ymgynghoriadau fideo yn lle mynd i'w hysbyty lleol, neu weld meddygon, fferyllwyr neu weithwyr proffesiynol eraill yn bersonol. Mae rhai yn disgwyl y bydd llawer o'r arferion hyn yn aros gyda ni hyd y gellir rhagweld, os nad am byth.

Mae CICau yn gorff gwarchod annibynnol o wasanaethau'r GIG yng Nghymru. Maent yn annog ac yn galluogi aelodau o'r cyhoedd i chwarae rhan weithredol mewn penderfyniadau sy'n effeithio ar ddylunio, datblygu a darparu gofal iechyd ar gyfer eu teuluoedd a'u cymunedau lleol.

Mewn adroddiad yn manylu ar adborth a gasglwyd gan gleifion ledled y wlad, mae CICau yn nodi bod profiadau pobl o gael gofal y GIG gan ddefnyddio technoleg ddigidol yn ystod y pandemig yn amrywio. Mae hefyd yn honni bod angen i ffyrdd newydd o ddarparu gofal iechyd gofleidio pawb yn hytrach na gadael unrhyw un allan.

Dywedodd John Pearce, Cadeirydd Bwrdd y Cynghorau Iechyd Cymuned yng Nghymru:

“Mae'r pandemig wedi newid pob un ohonom ac wedi newid y byd rydyn ni'n byw ynddo. Dros amser, gall rhai pethau fynd yn ôl i'r ffyrdd roeddem wedi arfer â nhw ac yn gyffyrddus â nhw, ond ni fydd popeth.

“Rydym yn gwybod nad oedd y GIG yn gyson yn defnyddio ystod eang o wahanol systemau cyfathrebu cyn y pandemig. Mae rhoi’r rhain yn eu lle, yn gyflym iawn, yn ystod pandemig, wedi bod yn her a bu rhai materion sylweddol i’w goresgyn.

“Er gwaethaf hyn, mae ffyrdd newydd o weithio wedi cael derbyniad da mewn sawl achos. Er bod angen gwneud gwaith pellach i wneud hyn yn effeithiol i fwy o bobl, mae angen adeiladu'r parhad ac unrhyw ehangu pellach yn y systemau hyn ar yr hyn sydd gan bobl i'w ddweud am eu profiadau hyd yn hyn.”

Nododd llawer o ymatebwyr i arolwg y CIC fod defnyddio technoleg ddigidol, megis ymgynghoriadau meddygon teulu dros y ffôn, apwyntiadau galwadau fideo, a bwcio apwyntiadau ar-lein, wedi eu cynorthwyo i gael mynediad at ofal addas y GIG pan oedd ei angen. Fodd bynnag, mae rhai pobl, a ystyrir yn aml fel y rhai mwyaf agored i niwed, wedi datgelu bod arferion o'r fath wedi dod yn rhwystr arall i'w goresgyn.

Mae'r CICau o'r farn bod adborth yn dangos nad yw pob newid yn welliant i bawb. Mae'n rhybuddio bod angen i wasanaethau iechyd a gofal sicrhau nad yw newid yn cael ei orfodi ar bobl, gan eu dieithrio o'r gofal sydd ei angen arnynt pan fyddant yn teimlo'n fwyaf agored i niwed.

Er bod sefydliad y corff gwarchod yn cefnogi'r defnydd o dechnoleg newydd i ddarparu ffyrdd newydd a mwy o gyfleustra i gleifion gael mynediad at ofal y GIG, mae'n mynnu bod yn rhaid i'r defnydd fod yn briodol i ddiwallu anghenion cleifion ac i'r rheini sy'n dymuno parhau i gael mynediad at ofal trwy ffyrdd traddodiadol, rhaid darparu ar ei gyfer.  

John Pearce, parhad: “Mae ein harolwg yn dangos bod rhai pobl eisoes yn poeni y gallent gael eu gadael ar ôl, yn methu â chael y gofal sydd ei angen arnynt os mai technoleg yw'r unig ffordd o wneud pethau.

“Rhaid i Lywodraeth Cymru a darparwyr gofal dderbyn y bydd rhai eisiau parhau i gael apwyntiadau y maen nhw'n eu hystyried sy'n diwallu eu hanghenion orau yn y ffyrdd maen nhw wedi arfer â nhw ac nad ydyn nhw eisiau teimlo eu bod nhw'n cael eu gorfodi i newid. 

“Mae'n hanfodol bod pobl yn dawel eu meddwl y byddan nhw'n dal i allu eistedd i lawr gyda pherson go iawn mewn ystafell yn hytrach na defnyddio ffôn, sgrin neu gamera pan fydd angen iddyn nhw wneud hynny.”

Mae adroddiad CIC yn mynnu bod yn rhaid i Lywodraeth Cymru a gwasanaethau iechyd ymgysylltu â phobl a chymunedau wrth feddwl am gyflwyno ffyrdd newydd i bobl gael mynediad at eu gofal iechyd gan ddefnyddio technoleg.

Yn ogystal â sicrhau bod barn a phrofiadau cleifion yn cael eu clywed a'u gweithredu, wrth ddylunio a darparu gwasanaethau, mae'r CICau hefyd yn tynnu sylw at y ffaith na ddylid atal unrhyw glaf rhag cael mynediad at ofal oherwydd diffyg cysylltiad band eang, neu gefnogaeth i fagu hyder wrth ddefnyddio technoleg ddigidol.

Adroddiad llawn gan Fwrdd Cynghorau Iechyd Cymuned yng Nghymru

DIWEDD

Ymholiadau wrth y cyfryngau i Matthew Parr yn Working Word ar 02920 455 182 neu e-bost matthew.parr@workingword.co.uk

NODYN I OLYGYDDION

 Mae'r Bwrdd y CICau yn cynrychioli llais cyfunol y 7 CIC yng Nghymru.

CICau yw corff gwarchod annibynnol gwasanaethau'r GIG yng Nghymru.  Maent yn annog ac yn galluogi aelodau o'r cyhoedd i chwarae rhan weithredol mewn penderfyniadau sy'n effeithio ar ddylunio, datblygu a darparu gofal iechyd ar gyfer eu teuluoedd a'u cymunedau lleol.

Gan weithredu ar ran eu poblogaeth leol, mae CICau yn monitro perfformiad gwasanaethau'r GIG yn eu hardal yn rheolaidd yn ogystal ag ymateb i ddatblygiadau a newidiadau mewn gwasanaethau.

Mae CICau yn cynnal deialog barhaus gyda'r cyhoedd trwy ystod eang o rwydweithiau cymunedol, cyswllt uniongyrchol â chleifion, teuluoedd a gofalwyr trwy ymholiadau, Gwasanaeth Eiriolaeth Cwynion, gweithgareddau ymweld a thrwy arolygon cleifion a’r cyhoedd.

Mae pob un o'r 7 CIC yng Nghymru yn cynrychioli “llais y claf” yn eu hardaloedd daearyddol priodol.


Bwrdd Cynghorau lechyd Cymuned, 3ydd Llawr, 33 - 35 Cathedral Road, Caerdydd. CF11 9HB
Ffôn: 02920 235 558 E-bost: enquiries@waleschc.org.uk

Rydym yn croesawu gohebiaeth yn Gymraeg, na fydd gohebu yn Gymraeg yn arwain at oedi

Rhannu: